Luyện thi

Nghệ thuật sống

Đề Bài

Một nhà văn Nhật Bản dã tùng nói: “Nghệ thuật sống là phải thay đối để thích nghi với môi truờỉìg”. Em có suy nghĩ gì về vấn đề trên?

BÀI LÀM

Cuộc đòi mỗi con ngiiời là một dòng chảy xiết không bao giờ chịu dứng yên, tạo ra bao nhiêu dâu bể, chuyển biến, đổi khác đến nồi chỉ cần irong một khoảnh khắc thôi cũng đủ làm nguời ta phâi giật mình khi “Từ tôi phút ấy sang tôi phút này’’ (Xuân Diệu). Do đó, việc “ứng xử” với nhũng cải biến của cuộc sống cũng là một “nghệ thuật’* mà mỗi chúng ta cần học hỏi. Đóng góp một ý kiến về vấn đề này, có nhà văn Nhật đã nhận xét sác sảo: “Nghệ, thuậl sống là phải thay đổi để thích nghi với môi trường”.

Lời bàn của nhà văn Nhật kia đă chỉ ra mộl bài học thật thiết thực và đúng đắn. Đã có danh nhân từng quả quyết rằng: “Không lỗi làm nào mà tự nhiên (rừng phạt nặng hon la việc chống lại sự thay đổi”! Ây chằng phăỉ là khẳng định “sự thay đổi để thích nghi vói môi truờng” là một lẽ tát yếu, một quy luật không thể phù nhận hay né Iránli cùa bất cứ sinh thể nào trong vũ trụ sao? Những loài chim di cư biết nuiơng mình theo chiều gió dể tiết kiệm sức lực bay; những cây xương rồng tự biến lá mình thành gai nhọn đê’ chống chọi vói sa mạc khắc nghiệt… Trong tự nhiên, không thay đổi thì khó có thể tồn tại lâu dài. Con nguời cùng vậy! cần “linh hoạt trong môi truờng linh hoạt” như tâm niệm nổi tiếng của nhân vật thuyền truởng Ncriio {Hai vạn dậm dưới biển, Juyn Vecnơ) mới có thế coi đại dương mênh mông và đày bí ấn kia như ngôi nhà bình yên và thân thiết. “Thay đôi để thích nghi với môi trirừng” đích thực là một “nghệ thuật”. Đã là “nghệ thuật” cũng có nghĩa là đòi hỏi ở con nguời mội kĩ năng, một phương thúc, một sự dụng công không thể chĩ tính bằng ngày, tháng, mà còn rèn luyện, tích lũy qua một thời gian lâu dài.

Bạn là một cò gái buứng hỉnh và nóng này, bạn bộc trực và thẳng thắn đcn nỗi nhiều khi làm mất lòng bè bạn. Neu như còn ở trên ghế nhà trường, cá tính ấy có lẽ sẽ đirợc nhũng nguòi bạn thông cảm, chắp nlìận. Song một khi rời mái trưừng bình yên, phải lăn lộn vất vả mới kiếm dược việc làm ổn định, bạn sẽ kiiông thể cứ mãi giữ tính cách “thang nhu ruột ngựa” ấy với cốp trên và đồng nghiệp, vẫn biết ngay Ihẳng và cưang trực là phẩm chắt “vàng mưòi” trong thời đại »gày nay, song đó phải là sự ngay thẳng, cirtmg trực sau khi đã suy xét thấu đáo, chứ không phải nóng nãy. bộp chộp không cần biết lắng nghe quan diêm nguời khác. “Thay đổi” không phài là bọn mất đi những nét tính cách đặc biệt và đáng quý ừ mình. Trái lại, “thay đổi” có “nghệ thuật” chính là phải mài giũa cá tính ấy sao cho nó có tlìể phát huy tronc sự đồng tình, kính mến của mọi người xung quanh.

“Thay đổi để thích nghi với môi truòrng”, phái chăng chỉ để làm cho cá nhân ta tồn tại lâu dài? Không chỉ có vậy, nhiều khi “thay đổi” còn có thê ảnh hưtrng đến biết bao người khác, có thể quyết định vện mộnh của một xã hội, một đát nước nữa. Khi xua, “trung quân” là cách hành xửđuợc tưtưảng Nho giáo hết mực đề cao, nhưng “trung quân” với nhà Thưcmg đến mức cưong quyct không chịu sống trên đất nhà Chu, không ăn cả rau mọc trên đắt nhà Chu đế rồi chết đói như Bá Di, Thúc Tc thì thực là cố chấp và uông phí thay! Giá như hai ông hiểu rằng, “ái quốc” là dốc lòng đcm trí lực ra giúp dàn, giúp turóc, là biết đợi thời phục quốc thì đáng quý biết bao! Suy cho cùng, cổ nhân cũng đã từng răn dạy thật chí lí về hai chữ “thức thài”, tức là thích nghi với môi trường, biết sống phù hợp với hoàn cánh thì mái có thể làm nên nghiệp lớn. Nhà văn Nhật Bân khi nói rằng: “Nghộ thuật sống là phải thay đổi để thích nghi với môi trường”, phải chăng cũng đang nghĩ đến Thiôn hoàng Minh Trị, vị minh quân lỗi lạc cùa dân tộc mình? Nước Nhật trờ thành một siêu cường ắt không thể quên những thành tựu vượt bậc của Thiên hoàng Minh Trị ngày trước, người đã biết tách khỏi sự cằn cỗi, thâm căn cố đế cùa tư tường phong kiến đè bắt kịp vái văn minh tiến bộ phương Tây. Người Nhật được bạn bò năm châu nể phục cũng là bừi lè ấy…

Sự thay đổi có thế nói là điều hệ trọng đối với mỗi một cá nhân và cà với mỗi dàti tộc. Thay đổi là thiết yếu và cũng là tất yểu. Song, “thay đổi” một cách “nghệ thuật” hoàn toàn không phải Ihay dổi tuỳ tiện, bừa bãi. Không có gì ngu ngốc bằng có chấp, bão thủ, nhưng cũng không có gì nguy hiểm băng tự phá bỏ bàn sắc của mình. “Thay đổi” tức là vẫn cằn có cối nền, cái gốc mà lừ đó nây sinh ra sự biến hoố, linh hoạt. Còn lói phá bỏ bân thân như là “đẽo chân cho vừa giày” thì sao có thế xem như “nghộ thuật sống”? Ai đă từng đọc Một người Hà Nội của nhà văn Nguyễn Khài chác không thể quên nhân vật bà Hiền, một hiện thân của kiêu người thức thời, không lạc thời mà cùng tuyệt đối không “xu thời”, luôn chọn một cách sống “là mình” ả bất cứ hoàn cảnh nào, thài đại nào. The mái đúng là một nghệ thuật sống, đòi hỏi nìột bân lĩnh han người!

Vảng, bản lĩnh, theo tôi đó In yêu cầu lớn nhất đê tạo ncn sự thay đổi lán lao! Phải có bản lĩnh mái có thể có dũng khí gạt bỏ những cfl kĩ, sai lạc của mình đế hoà đồng vứi đòi sống; bản lĩnh để vẫn bám trụ với băn ngã vón có, giữ gìn đuợc nhũng vè đvp riêng trước cái xấu báng hoại. Cố Tông thống MT Kennedy đã tùng nói: “Sự tiến bộ là mộc từ ngữ đẹp, song động ca của sự tiến bộ là thay đổi, mà sự thay đổi nào cũng có kẻ thù cùa nó”. Vậy đấy, bản lĩnh còn là dám đối mặt với những *‘kẻ thù” của mình: đó là sự trì trệ, lạc hậu, bào thù… Ai dám nói “linh hoạt trong môi trường linh hoạt”, “thúc thời”, dám “thay đôi” là những kẻ ca hội và hèn nhái?

Sống dçp Irong dừi sóng là một nghộ thuật, và vì thế, bạn hãy cố gắng biến mình trờ thành nghệ nhân! Tuối trê lả khoảng thời gian <lễ dàng uón năn bản thân mình nhất, vậy thì còn gì thuận lợi cho hăng. Là thanh niên, chúng ta hãy cùng tự tạo ncn “tác phẩm nghệ thuật cuộc sống” cho riêng mình?

Bích Ngọc SN 83 – ngõ 322 Hai Hà Trưng – Q. Lê Chân – Hải Phòng

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *