Luyện thi

Kho tàng huyền thoại, thần tích về Liễu Hạnh-luyện thi violympic toán lớp 8

Có lẽ Thánh Mẩu Liễu Hạnh là vị Nữ thần – Thánh Mầu được dân gian truyền tụng với nhiều huyền thoại, truyền thuyết nhất và cũng là vị thần linh được các nhà văn tho Nho học. nhà vãn Tày học đế công san định thần tích, phóng tác thành tiếu thuyết vồ cuộc đòi cúa Bà.

>Xem thêm khóa luyện thi violympic toán lớp 8

Trong báo cáo khoa học của Vũ Ngọc Khánh tại Hội thảo khoa học về Bà chúa Liễu Hạnh tại Văn Miếu (Hà Nội) năm 1992 [1] thì trong thư viện Khoa học xã hội hiện đang lưu giử 25 đầu sách, trong đó có 17 đầu sách Hán – Nôm viết từ thế ký XVII và 8 đàu sách viết bằng quốc ngử và chữ Pháp viết vào nủa đàu thế ký XX viết về Bà. Đó là chưa kể các công trình viết vào nứa sau thố ký XX tói nay. Đây thực sự là một kho tàng vói nhiều thế loại văn học khác nhau.

>>Ôn thi đại học online

Trong kho tàng huyền thoại và thần tích rất phong phú áy, tử góc độ nghiên cứu, chúng tôi quan tâm đến những chuyện kể dân gian, mà sau này đã dược Nguyễn Đổng Chi hệ thống khá đầy đủ trong Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, tập 4, Vân Cát thần nũ truyện của nữ sỹ Đoàn Thị Điểm (thế kỷ XVII), Tiên phả dịch ỉục của Kiều Oánh Mậu (1905) và Nử thần Liễu Hạnh, in trong tập sách Tục thờ cúng thần tiên ỏ Việt Nam (1944) của Giáo sư Nguyễn Văn Huycn [2].

 

Trong các tác phẩm nêu trên, chúng tôi lấy Vân Cái Thần nữ làm văn bản chuẩn để so sánh, bổi lẽ đó là văn bẩn sớm nhát (thé kỷ XVII) ghi lại thần tích Thánh Mau Liễu Hạnh. Dĩ nhiên, truóc dó dã có nhiều truyền thuyết và huyền thoại dân gian truyền tụng về Thánh Mầu. Các cuốn sách viết sau sách cùa Đoàn Thị Điểm thi bcn cạnh cót truyện đã có trong Ván Cát thần nữ của niĩ sỹ thì cúng có một số chi tiết gia giảm thêm.

Có thể tóm tắt cốt truyện Vân Cát thần nứ như sau :

“ỏ làng An Thái, xã Vân Cát, huyện Thiên Bán (nay là Vụ Bàn, tính Nam Định), có ông Lê Thái Công, hiền lành phúc đúc. Năm Thiên Hựu (dài Lê Anh Tông 1557), bà vợ ông có mang, quá kỳ sinh thì mắc bệnh, chứa mãi không khỏi. Có ngưòỉ đạo sĩ đến giúp, làm phép cho ông được nằm mộng lẽn thiên đinh. Tại Thiên đình, ông đưọc chúng kicn việc công chúa Quỳnh Hoa phạm lỗi đánh vỡ chén ngọc (Ngọc trản), nên bị Vua cha Ngọc Hoàng đầy xuống trần gian. Khi tỉnh giấc, vợ ông liền trỏ dạ, sinh được một cô gái, lúc đó cá nhà thom núc hưong lạ, quyện vào ánh trăng soi bên cửa sổ. ông bà đặt tôn con gái là Giáng Tiên. Cô gái lòn lên, nhan sắc xính đẹp mà lại đủ tài văn thơ đàn nhạc, ổng bà gả nàng cho Đào Lang, con nuôi của bạn ông là Trần Công.

Vọ chồng Giáng Tiên sinh dược hai người con thì Giáng Tiên mất lúc mới có 21 tuổi, nhằm ngày mồng 3 tháng 3. Nàng đã hết hạn đi đày, phải trỏ về tròi. Trên thiên đình, nhớ chồng, con nàng luôn luôn sầu não, cố xin vua cha Ngọc Hoàng cho tái hợp với gia đình. Vua cha không cách nào khác phải đồng ý cho nàng xuống trần lần nữa, lấy hiệu là Liễu Hạnh công chúa. Nàng về thăm cha mẹ, chồng con, nhưng vì là thần tiên, nén không thể ớ lại như người phàm tục được. Khi cha mẹ và chồng mất, con cái đã trường thành, Liễu Hạnh đi mây về gió, hóa phép để đùa cợt vói người đời. Khi thành bà già đi trên đưòng, khi là cô gái trong quán trọ. Nàng lên Lạng Son, biến thành người dẹp họa thơ, thách đố với Trạng Bùng (Phùng Khắc Khoan), lại về Hồ Tây họp bạn văn chương với các danh sĩ họ Phùng, Ngõ, Lý. Rồi lại vào làng Sóc ỏ Nghệ An. Tại đây nàng kết hôn với một thư sinh, tưong truyền là hậu sinh của chồng cũ, nhưng chi ít lâu lại phái về tròi.

ớ thiên cung, Liễu Hạnh vẫn khao khát cuộc dời, lại nằng nặc xin xuồng trần lần nứa. Ngọc Hoàng Thượng đc phái chiều V, cho thêm hai cô Quế và Thị cùng vổi Liễu Hạnh vè Phố Cát (Thanh Hóa). Nàng vẫn tiép tục tác oai, tác quái. Dân địa phương phải lập đền thờ. Vua chứa cho quân đến dẹp, nhưng phép của Liễu Hạnh cao hơn. Đền miếu thò nàng bị phá, bệnh dịch lan tràn, dân chúng cho là Chúa Liễu trửng phạt, nên triều đình lập lại dền và phong cho nàng ]à Mã Hoàng công chúa. Ticn chúa có công giúp vua đánh giặc, nên được gia tặng là Chế thắng Hòa diệu Đại vương

  1. Truyện dân gian về Liễu Hạnh:

Chuyộn kê rằng vào đầu dời Lê, Ngọc Hoàng có một cô công chúa đặt tôn là Liễu Hạnh, rất xính đẹp, cổ tài năng, nhưng tính tình rất ương bướng. Cô thường không chịu theo khuôn phép ciía Thiên đình, đến nỗi làm cho Thượng đế nổi giận, bắt đày xuống trần gian trong thòi hạn ba năm.

Xuống cõi tràn, Liễu Hạnh biến thành một cô gái dẹp, mỏ quán hàng o vùng Đco Ngang. Hàng của cô rát đông người qua lại. Cô buôn bán thành thạo, niềm nỏ với mọi người và vẫn giủ được tính tình phóng khoáng thường hay trêu chọc bọn quan khách. Thấy người đẹp có VC lả lơi, nhiều anh ehàng dã giỏ thói bờm xom, nhưng những kc đó vừa rời quán hàng thi hoặc phát đicn, hoậe lăn ra chết. Ticng đồn xa gằn. Tuy ai cũng nom nớp nghi ngỏ, nhưng ai cũng tò mò muón đen.

[2]       Nguyén Đống Chi. Kho tàng truyện cố tích Việt Nam, t.4, (táỉ bán), H., 1980.

ÈOoàn Thị Điếm, Vân Cát thằn nú, in trong, ký hiệu thư vicn KHXH, A 48, bản dịLh Ngô

Lập Chi, trích lại từ Vân Cát ĩhần nừ LÚa Vủ Ngọc Khánh. NXB. Văn hỏa Sàí Gòn, 2006

Kiều Oánh Mậu, Tiên Phả dịch lục, bần gổc AB – 289, Viện Hán – Nốm, Nguyên Xuân

Diện dịch

Nguyền Vần Huyên. Nữ than Liễu Hợnh, in trong k,Tục thò cúng thần tiên ỏ Việt

Nam*’, 1944. Nay tập hợp trong bộ sảch 2 tập “Góp phản nghiên cứu văn hóa Việt

Nam”, NXB. KHXH, 1996, t. Ií

ị 1) Xin xcm toàn bán Vân Cát thần nữ cúa Doàn Thị Điếm ó phần phụ lụt

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *